Trin y gwastraff na allwn ei ailgylchu

Trin gwastraff nad oes modd ei ailgylchu: creu ynni, nid gwastraff

Ar ôl trin yr holl wastraff bwyd ac ailgylchu cymaint ohono â phosib, mae angen i ni feddwl am sut i drin y gwastraff sy’n weddill.

Mae dulliau technolegol cymhleth a hynod amrywiol ar gael i drin gwastraff nad oes modd ei ailgylchu. Fodd bynnag, mae pob un yn ceisio cyflawni’r un peth sef canfod gwerth yn ein gwastraff sy’n weddill drwy ei droi’n ynni. Maen nhw’n troi ein gwastraff yn anodd sy’n ddefnyddiol i ni.

Ynni o wastraff

Mae proses cynhyrchu ynni o wastraff wedi hen ennill ei phlwyf – a hynny yn ôl rheoliadau llym. Hanfod y broses yw llosgi gwastraff o dan reolaeth dynn. Mae modd didoli’r gwastraff ar ddechrau’r broses i gasglu unrhyw beth ddylai fod wedi’i ailgylchu cyn trin y gweddill ar dymereddau dros 850°C.

Mae modd cael ynni yn ystod y llosgi trwy ddefnyddio’r gwres i greu ager. Bydd yr ager yn troi tyrbin sydd, yn ei dro, yn cynhyrchu trydan ar gyfer cartrefi a chwmnïau lleol.

Gall cyfleusterau sy’n cynhyrchu ynni o wastraff gynhesu dwˆ r ar gyfer sustemau gwresogi cartrefi ac adeiladau asnachol neu greu ager uchel ei bwysedd ar gyfer prosesau diwydiannol, hefyd. Rydyn ni’n galw cyfleusterau o’r fath yn weithfeydd gwres a thrydan cyfun am eu bod yn ynhyrchu dau fath o ynni.

Gall y broses gael gwared ar 90% o’r gwastraff. Bydd y llwch yn mynd trwy broses hidlo derfynol wedyn i dynnu unrhyw fetelau sydd ar ôl cyn ei defnyddio mewn prosiectau adeiladu megis ffyrdd newydd.

Bydd y broses yn glanhau unrhyw nwyon ac yn hidlo’r aer. Bydd rhai sustemau’n casglu’r llwch mân sydd yn yr aer fel y gallwn ni ei anfon i’w drin yn arbenigol. Byddwn ni’n cael llygad barcud ar ollyngiadau drwy gydol y broses i ofalu bod y cyfleusterau’n cadw at safonau amgylcheddol llym.

Bydd rhaid i gyfleusterau ynni o wastraff yng Nghymru gydymffurfio â hyfarwyddeb Llosgi Gwastraff Undeb Ewrop sy’n eu rhwystro rhag niweidio’r amgylchedd neu iechyd pobl. O’u cymharu â thirlenwi, gall gweithfeydd ynni o wastraff gwtogi rhwng 32% a 41% ar nwyon tyˆ gwydr.

Yn y bôn: defnyddiwn ni wastraff i gynhyrchu gwres a thrydan ar gyfer cartrefi a chwmnïau lleol

Cliciwch i wneud yn fwy

 

Delwedd EfW – Delwedd o gyfleuster glan llyn, gyda’r credyd, “Cyfleuster The Lakeside Energy from Waste Ltd yn Colnbrook”

 

 

 

 

Triniaeth ddatblygedig â gwres

Mae dau fath o driniaeth ddatblygedig â gwres, pyrolysis a nwyeiddio. Mae’r ddwy broses yn debyg iawn am eu bod yn defnyddio gwres i drin gwastraff. Y prif wahaniaeth yw bod nwyeiddio’n defnyddio peth ocsigen a bod pyrolysis yn digwydd heb ocsigen o gwbl.

Ar gyfer y ddau ddull, mae angen didoli’r gwastraff ymlaen llaw i dynnu deunyddiau na fyddan nhw’n llosgi megis metelau a gwydr. Yna, fe ddefnyddiwn ni wres i drin y gweddill.

Gall triniaeth ddatblygedig â gwres helpu i adennill plastigau a chemegion i’w hailddefnyddio yn ogystal â chynhyrchu nwy y gallwn ni ei losgi i greu ynni. Mae modd defnyddio’r lludw sydd ar ôl ar ddiwedd y broses ym maes adeiladu.

Fel gwastraff o ynni, byddwn ni’n cadw llygad barcud ar ollyngiadau i ofalu bod y cyfleusterau’n cadw at safonau amgylcheddol llym.

Yn y bôn: byddwn ni’n trin gwastraff i adennill cemegion yn ogystal â nwy sy’n gallu cynhyrchu ynni.

Triniaeth fiolegol a mecanyddol

Diben triniaeth fiolegol a mecanyddol yw tynnu o’ch bin sbwriel neu’ch bag du unrhyw beth mae modd ei ailgylchu.

Mae cam mecanyddol y broses yn ymwneud â malu’r gwastraff, gan dynnu unrhyw ddeunydd ailgylchadwy. Hanfod y cam biolegol yw compostio bwyd a gwastraff yr ardd.

Sgriniau helpu i dynnu darnau mawr o wastraff.

Didoli â magnet tynnu metelau haearnaidd megis tuniau.

Didoli trwy gerrynt trolif tynnu metelau heb haearn megis caniau alwminiwm.

Didoli trwy olwg tynnu rhai mathau o blastig.

Didoli trwy aer helpu i wahanu deunyddiau trwm ac ysgafn megis papur – ar ôl eu tynnu, bydd modd ailgylchu rhai ymhellach.

Triniaeth fiolegol a mecanyddol yw’r cam terfynol i ofalu ein bod yn ailgylchu cymaint ag y bo modd.  All y dull hwn ddim cymryd lle gwasanaethau ailgylchu lleol, fodd bynnag. Bydd ansawdd y deunydd sydd wedi’i adennill trwy driniaeth o’r fath yn is o lawer na’r hyn rydyn ni’n ei gasglu ar ymyl y palmant.

Bydd gweddill y gwastraff o’ch bag du’n cael ei gywasgu i’w anfon naill ai i safle tirlenwi neu (yn amlach) i losgydd. O drin gwastraff fel hyn, bydd y deunyddiau sy’n mynd i safleoedd tirlenwi’n cynhyrchu llai o fethan a bydd llai o niwed i’r amgylchedd o ganlyniad.

Fel pob cyfleuster trin gwastraff, bydd angen caniatâd amgylcheddol ar weithfeydd triniaeth fiolegol a mecanyddol, a byddwn ni’n cadw llygad barcud ar eu gweithredu.

Avonmouth vehicle MBT image from New Earth Solutions with credit “Avonmouth MBT facility. Image courtesy of New Earth Solutions Group”

Yn y bôn: gallwn ni gywasgu gwastraff i’w droi’n danwydd llosgi.

 

 

Triniaeth fecanyddol â gwres

Mae’r term triniaeth fecanyddol â gwres yn disgrifio nifer o wahanol brosesau sy’n didoli gwastraff yn fecanyddol ac yn ei drin â gwres. Dyma broses sy’n ein helpu i dynnu cymaint o ddeunydd ailgylchadwy ag y bo modd o wastraff eich bag du, hefyd.

Y math mwyaf arferol o’r driniaeth hon yw autoclaving – proses sy’n cynnig deunyddiau ailgylchadwy gwell eu hansawdd trwy ddefnyddio ager i’w glanhau ac osgoi halogi.

Ar ôl yr ager, mae’r broses yn debyg i driniaeth fiolegol a mecanyddol.

Mae bwyd a gwastraff yr ardd yn cael eu troi’n ddeunydd adennill tir a gallwn ni losgi’r gweddill fel tanwydd.

Mae angen caniatâd amgylcheddol ar gyfleusterau o’r fath, a byddwn ni’n cadw llygad barcud ar eu gweithredu.

Yn y bôn: gallwn ni ailgylchu cymaint o wastraff ag y bo modd a throi’r gweddill yn danwydd.

“ Mae 80% o bobl yn cytuno y bydd cyfleusterau newydd ar gyfer trin gwastraff yn ein helpu i reoli gwastraff yn well.”

Cynllun ‘Craff am Wastraff’